Grunnreglan: sérstaka lagaheimild þarf
Samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga um happdrætti nr. 38/2005 er óheimilt að reka happdrætti þar sem spilað er um peninga eða peningaígildi nema samkvæmt sérstakri lagaheimild. Lögin ná til hvers konar happdrætta þar sem vinningur ræðst að nokkru eða öllu leyti af tilviljun eða af úrslitum keppni eða atburðar (1. gr.). Dómsmálaráðuneytið segir að reglan gildi einnig um happdrætti á netinu með peningavinningum og um fjárhættuspil.
Í reynd þýðir þetta að peningaspil á Íslandi eru bundin við fáa aðila sem lög heimila, í stað þess að til sé almennt leyfiskerfi sem fyrirtæki geta sótt um.
Hverjir mega reka peningaspil á Íslandi
Eftirlit og leyfi
Leyfi til að reka happdrætti veitir sýslumaður, en happdrætti með peningavinninga þurfa sérstaka lagaheimild. Samkvæmt 10. gr. laga um happdrætti er eftirlit almennt í höndum sýslumanns en ráðuneytið fer með eftirlit með peningahappdrættum. Eftirlit á grundvelli laga um peningaþvætti er samkvæmt skýrslu starfshóps um happdrættismál í höndum ríkisskattstjóra.
Á Íslandi er enginn eftirlitsaðili með netspilavítum, því engin netspilavíti hafa íslenskt leyfi. Engan opinberan leyfislista fyrir netspilavíti er því hægt að fletta upp.
Lögsaga
Samkvæmt skýrslu starfshóps um happdrættismál er ekkert eftirlit með fjárhættuspilun á erlendum veðmálasíðum, ekki síst vegna þess að íslensk stjórnvöld hafa ekki lögsögu yfir starfsemi fyrirtækjanna sem reka þær. Íslenskt eftirlit og íslenskar verndarreglur fyrir spilara ná því í reynd ekki til slíkra spilavíta.
Hvað segja lögin um netspilavíti
Netspilavíti og rafrænir spilakassar
Í skýrslu starfshóps um happdrættismál, sem skilað var til dómsmálaráðherra í desember 2022, segir að önnur fjárhættuspila- og veðmálastarfsemi sé ólögmæt hér á landi, þar á meðal sú starfsemi sem felst í að bjóða hér á landi upp á fjárhættuspil og veðmál á erlendum vefsíðum. Með öðrum orðum: erlend netspilavíti hafa ekki íslenskt leyfi og samkvæmt skýrslunni er starfsemi þeirra hér ólögmæt.
Í 183. gr. almennra hegningarlaga segir að ákveða skuli með dómi hvort vinningi af fjárhættuspili eða veðmáli skuli skilað aftur eða hann gerður upptækur. Við höfum ekki fundið opinbera heimild sem lýsir því hvaða ábyrgð einstakur spilari á erlendri vefsíðu ber, og við fullyrðum ekkert um það, hvorki í aðra áttina né hina. Leitaðu lögfræðiráðgjafar ef þú vilt vita nánar.
Íþróttaveðmál
Aðeins Íslenskar getraunir mega reka íþróttagetraunir, og veðmálastarfsemi í sambandi við íþróttakeppni er óheimil án sérstakrar lagaheimildar. Erlendar veðmálasíður falla undir sömu niðurstöðu starfshópsins og netspilavíti.
Lottó og happdrætti
Lottó rekur Íslensk getspá. Flestir sem spila á netinu gera það á íslenskum vefsíðum þar sem hægt er að spila Lottó, kaupa miða í flokkahappdrættum eða giska á úrslit í fótbolta eða öðrum íþróttum.
Spilakassar og spil á staðnum
Spilakassa mega aðeins Íslandsspil og Happdrætti Háskóla Íslands reka, og öðrum er óheimilt að reka söfnunarkassa eða happdrættisvélar á Íslandi.
Lágmarksaldur
Í lögum um happdrætti má lágmarksaldur þátttakenda í happdrætti sem sýslumaður veitir leyfi fyrir ekki vera lægri en 18 ár. Við höfum ekki fundið sérlög um lágmarksaldur í netspilavítum. Efni okkar er ætlað fólki sem er 18 ára og eldra, og spilavíti með erlend leyfi setja sín eigin aldursmörk.
Breytingartillögur: hvað er á borðinu
Formaður og starfsmaður starfshóps um happdrættismál lögðu til að netspil á erlendum vefsíðum yrðu leyfisskyld og sættu eftirliti, og að tekin yrðu upp spilakort. Þetta voru tillögur árið 2022, ekki lög. Frumvarp sem lagt var fram á Alþingi 2012–2013 gegn þessari starfsemi náði ekki fram að ganga, og í lagasafni Alþingis höfum við ekki fundið nein lög sem gera netspilavíti leyfisskyld á Íslandi.
Skattur af vinningum
Af fjárhættuspilum á erlendum vefsíðum eru engir skattar greiddir hér á landi né önnur opinber gjöld samkvæmt starfshópnum. Um vinninga þína gildir önnur regla: samkvæmt Skattinum er almenna reglan sú að vinningar séu skattskyldar tekjur. Undantekning gildir um verðlitla vinninga í almennum happdrættum og um vinninga úr happdrættum sem hafa sérstaka heimild til að greiða skattfrjálsa vinninga; listi yfir þau er birtur árlega í framtalsleiðbeiningum. Í skýrslu starfshópsins er nefnt dæmi um að yfirskattanefnd hafi sektað einstakling fyrir að telja ekki fram til skatts vinning af erlendri veðmálasíðu (úrskurður nr. 122/2019). Spurðu Skattinn ef þú ert í vafa um hvernig þinn vinningur er meðhöndlaður.
Hvað þýðir þetta fyrir þig
Erlend netspilavíti hafa ekkert íslenskt leyfi. Starfsemi þeirra á Íslandi er ólögmæt samkvæmt skýrslu starfshóps um happdrættismál.
Íslensk yfirvöld hafa ekkert eftirlit með þeim og íslenskar verndarreglur gilda ekki. Ef spilavíti heldur eftir vinningum geta íslensk yfirvöld ekki aðstoðað þig.
Löglegur kostur á Íslandi er innlent framboð sérleyfishafa: spilakassar Íslandsspila og Happdrættis Háskóla Íslands, Lottó og íþróttagetraunir.
Ef þú hefur útilokað þig, ákveðið að hætta eða tekið hlé frá peningaspilum eru erlend netspilavíti ekki fyrir þig. Gjaldfrjáls aðstoð er í boði hjá SÁÁ í síma 530 7600.
Nánar um vernd þína er í umfjöllun okkar um réttindi spilara og um úrræði í ábyrgri spilun.